در خصوص یک چهره درخشان اسماعلیی

 

ابن الهيثم دانشمند بزرگ اسماعیلی

ابن الهيثم (۱۰۳۹-۹۶۵ میلادی) که در اروپا به نام لاتينی الهازن شناخته می‌شود، يکی از چهره‌های برجسته در تاريخ علم قرون ميانه‌ی اسلام است. ابن الهيثم سال‌های زيادی از زندگی‌اش را در قاهره گذارنيد و يکی از زبردست‌ترين دانشمندان زمان خود بود. مهم‌ترين آثار او در زمينه‌های نورشناسی، ستاره‌شناسی، رياضی و پزشکی بودند. او دست کم ۴۴ رساله در اين زمينه‌ها و موضوعات ديگر تأليف کرد. بسياری از اين رساله‌ها در اتاقی محقر در مسجد-دانشگاه الازهر نگاشته شدند. بزرگترين و ارج‌مندترين اثر ابن الهيثم، کتاب المناظر است که متن جامعی درباره‌ی نورشناسی و ديدن اشياء است و تأثیری قوی و ديرپا بر انديشه‌ی علمی اروپايیان داشت. در واقع، بر مبنای اين کتاب است که جورج سارتن او را «بزرگترين فيزيک‌دان و يکی از بزرگترين دانشجويان نورشناسی تمام اعصار» معرفی می‌کند. نخستين نسخه‌ی لاتين اين کتاب که در سال ۱۵۷۲ در باز تحت عنوان منتشر شده، در نگارخانه به نمایش گذاشته شده است.

يکی ديگر از دانشمندان برجسته‌ی قرن يازدهم ميلای پزشکی مسيحی، ابن بطلان بود که آثار ادبی او به اصالت و بديع بودن مشهورند. کتاب «تقويم الصحة‌» او که به صورت سلسله‌‌ای از چهل جدول تنظيم شده است چکيده‌ای از دانش بهداشت و زیست‌شناسی کلان است. اين متن مروری جامع بر اغذيه، اشربه، فعاليت‌ها و محيط‌هايی که سلامت آدمی را تأمین می‌کنند، دارد. اين اثر در قرن سيزدهم ميلادی تحت عنوان Tacuinum Sanitais به لاتين ترجمه شد و نسخه‌های نفيس مصوری از اين متن طی قرن‌های ۱۴ و ۱۵ ميلادی در شمال ايتاليا توليد شد.

روحت شادباد استاد علیداد خان امینی

به مناسبت چهلمین روز شهادت استاد شهید علیداد امینی استاد دانشگاه بدخشان

 

خسرور زیباکیان

 

قلب همگان به رفتنت غمگین است

چشمان همه اشک ریخته و خونین است

آنکس که ترا شهیـد تاریخ نمود

مورد هزار   داو  و صد نفرین است

 

 

وقتی که دشمنـان تحریک کردند

روبه  رو ی واسطه اش شیلیک کردند

روشنایی خورشـید نخست زیباک

از  پا   در آورده  و     تاریک   کردند

 

 

یک مرد اصیل نسل زیباک برفت

الگوی جوانمردی آن خاک برفت

افسوس که یک قوم زبون و جاهل

جان از تن او گر فت و غمناک برفت